ورود نظامي روسيه به تحولات سوريه، نقداً تحولات متعددي را به همراه آورده است. قبل از هر چيزي اين فعاليت نظامي، روحيه نظاميان سوريه را ارتقا داده است. ارتش سوريه بيش از چهار سال است كه در جنگي داخلي كه عمدتاً توسط بازيگران خارجي بر اين كشور تحميل شده گرفتار است. مخالفان دولت و ارتش سوريه فراوان‌اند و در اين ميان حمايت نظامي روسيه از آن دولت و ارتش پيشتگرمي فراواني را به همراه داشته است.

از نظر عملياتي نيز ارتش سوريه با بهره‌مندي از حملات هوايي روسيه توانسته مناطقي را در زمين از مخالفان بازپس گيرد. اما آنچه از نظر عملياتي، سياسي و نظامي جلب توجه مي‌كند، روشن كردن ناتواني آمريكا و ائتلاف 65 كشور ضدداعش در از بين بردن اين گروه، در بيش از يك سال گذشته است. ادعا مي‌شود كه ائتلاف به رهبري آمريكا 7323 پرواز عليه مواضع داعش در عراق و سوريه داشته كه از اين تعداد سهم ايالات متحده 3231 پرواز است. اما اين حملات هوايي، چندان اثري نداشته است. حتي كار به جايي رسيد كه واشنگتن‌پست نوشت: مردم عراق بر اين باورند كه در اين حملات هوايي، آمريكايي‌ها به نيروهاي داعش كمك‌ مي‌كنند و از طريق هوا، براي آن‌ها وسايل پشتيباني جنگي به دست داعش مي‌رسانند. عمليات روسيه، عدم جدي بودن و عدم كارآيي عمليات ائتلاف به رهبري آمريكا را نمايش مي‌دهد.

عمليات نظامي روسيه، آشكارا تنش با غرب، ناتو و تركيه را افزايش داده است اما در اين ميان جزئياتي حائز اهميت و در خور توجه وجود دارد. بدين صورت كه برخي معتقدند آمريكا، چندان هم از عمليات نظامي روسيه در سوريه ناخرسند نيست. چون از يك سو داعش و نيروهاي راديكال از بين مي‌روند و از سوي ديگر، روسيه در باتلاقي جديد گرفتار مي‌شود، اظهارات اوباما در كنفرانس تغييرات آب و هوايي در پاريس در اين خصوص كه روسيه تا به حال، يعني بعد از آغاز عمليات نظامي در سوريه، يك هواپيماي نظامي و يك هواپيماي مسافرتي از دست داده و بعلاوه روسيه بايد خاطرات مداخله در افغانستان را به ياد آورد، در اين زمينه جلب توجه مي‌كند. فراتر از آنچه ذكر شد، آمريكا آن چنان با حرارت و شتاب و عقاب، عمليات روسيه را محكوم نكرده است.

جالب‌تر آنكه عمليات نظامي روسيه در سوريه، به موقعيت جهاني مسكو ارتقا بخشيده و آمريكايي‌ها مجبور به پذيرش جدي نقش سياسي روسيه در حل و فصل منازعه سوريه شده‌اند. اقدامات مشترك كري، وزير خارجه آمريكا و لاوروف، وزير خارجه روسيه در راه‌اندازي روند مذاكرات وين و مشاركت ايران در مذاكرات، در اين راستا در خور دقت است. به عبارت دقيق‌تر، عمليات نظامي روسيه در سوريه، موقعيت نويني براي ايفاي نقش منطقه‌اي و بين‌المللي فرا روي كرملين قرار داده است.

اما روابط تركيه در روسيه، به طرز كم سابقه‌اي با سرنگون كردن هواپيماي نظامي روسيه توسط تركيه، پرتنش شده است. تركيه سعي كرده كه در اين خصوص، خود را نماينده ناتو معرفي كند و ظرفيت ناتو را در رويارويي با روسيه به كار گيرد. اما به نظر مي‌رسد كه علير‌غم حمايت‌هاي لفظي، ناتو چندان پرحرارت تركيه را همراهي نكرده است. حتي حدس‌هايي در مورد سرزنش تركيه در درون ناتو نيز گزارش شده است. همزماني اين عمليات نظامي، با حوادث تروريستي پاريس، مشروعيت اخلاقي و رواني مسكو را افزايش داده و تركيه، عربستان و قطر را در موضع نامناسبي به خاطر حمايت آنها از تروريست‌ها قرار داده است. مهم‌تر از اين‌ها روابط نظامي و استراتژيك ايران و روسيه در اين فضا عميق‌تر شده است. در يك كلام روسيه، تبديل به بازيگري جدي‌تر از گذشته در منطقه خاورميانه شده است و در چارچوب شناسايي روندهاي نظامي در خاورميانه بايد گفت كه غلظت نظامي منطقه افزايش يافته است.