حزب اردوغان با پيروزي در انتخابات زودهنگام، به صورت مستقل دولت تشکيل مي دهد
اعلام نتايج انتخابات زودهنگام پارلمان ترکيه نشان داد، حزب حاکم «عدالت و توسعه» که حزب اردوغان خوانده مي شود، توانست بيش از نيمي از آرا را به دست آورد و به اين ترتيب اين حزب به تنهايي و بدون مشارکت ديگر احزاب دولت مستقل تشکيل مي دهد.
بر اساس نتايج انتخابات زودهنگام پارلماني ترکيه، حزب عدالت و توسعه 49.5 در صد، حزب جمهوريخواه خلق 25.4 درصد، حزب حرکت ملي 11.9 درصد و حزب دمکراتيک خلق ها 10.7 درصد آراء را کسب کردند. براساس اين نتايج حزب عدالت و توسعه 316، حزب جمهوريخواه خلق 134، حزب دمکراتيک خلق ها 59 و حزب حرکت ملي نيز 41 کرسي پارلمان 550 نفره ترکيه را به خود اختصاص دادند. تفسير اين ارقام در عرف سياسي ترکيه به اين معني است که حزب حاکم به دليل کسب بيش از نصف به علاوه يک کل آرا حق تشکيل دولت مستقل و بدون نياز به ائتلاف با ديگر احزاب را به دست آورده است.
با اين حال، «رجب طيب اردوغان»، رئيس جمهوري ترکيه که در چند سال گذشته همواره بر لزوم تبديل نظام پارلماني اين کشور به نظام رياستي اصرار داشت، با اين پارلمان نمي تواند به صورت مستقل دست به تغيير قانون اساسي بزند. تغيير مفاد قانون اساسي ترکيه نياز به داشتن حداقل 360 راي موافق در مجلس و يا برگزاري همه پرسي با داشتن 330 راي موافق در مجلس است که حزب حاکم ترکيه نتوانست اين تعداد کرسي را به دست بياورد. از سويي، هر سه حزب مخالف جمهوريخواه خلق، حرکت ملي و دمکراتيک خلقها که در مجلس اين کشور نماينده دارند با طرح اردوغان مخالفند. از اين رو، «احمد داود اوغلو»، نخست وزير ترکيه و رهبر حزب عدالت و توسعه در اولين سخنراني خود پس از پيروزي در انتخابات از ديگر احزاب براي همکاري براي تغيير قانون اساسي دعوت کرد.
اردوغان نيز در اولين واکنش به نتايج انتخابات گفت: مردم ترکيه به جاي خشونت و قتل، دموکراسي و ثبات را انتخاب کردند. وي افزود، اين انتخابات نشان داد که مردم امنيت و ثبات در کشور مي خواهند. او خطاب به طرفداران پ.ک.ک اعلام کرد، اين انتخابات پيام مهمي براي آنها داشت که بدانند خشونت، تهديد و خونريزي نمي تواند در مقابل دموکراسي و قانون دوام بياورد.
در خبري ديگر، خبرگزاري فرانسه از درگيري پليس ترکيه با هوادارن حزب دموکراتيک خلق در شهر دياربکر خبر داد. اين افراد در پي اعلام نتيجه انتخابات ترکيه و پيروزي حزب حاکم عدالت و توسعه دست به اعتراض زدند. پليس ترکيه در اين درگيري از گاز اشک آور و ماشين هاي آب پاش عليه معترضان استفاده کرد.از طرفي، هواداران احزاب مختلف ترکيه در پي اعلام نتيجه انتخابات در بخش هايي از آلمان با هم درگير شدند. بنابر گزارش «اشتوتگارتر ناخريشتن»، مقامات محلي 11 تن از هواداران ترکيه از احزاب گوناگون را دستگير کردند و 36 تن هم اخراج شدند.
در اين ميان، «دولت باغچلي»، رهبر حزب حرکت ملي ترکيه، پس از شکست سنگين در انتخابات پارلماني اين کشور از سمتش استعفا کرد.
در خبري ديگر، با اعلام نتايج انتخابات ترکيه، «خالد مشعل»، رئيس دفتر سياسي جنبش حماس و «اسماعيل هنيه» معاون رئيس دفتر سياسي اين جنبش از نخستين کساني بودند که در تماسهاي تلفني جداگانه با «رجب طيب اردوغان» رئيسجمهوري و «احمد داوود اوغلو» نخستوزير ترکيه اين پيروزي را به آنها تبريک گفتند. همچنين «راشد الغنوشي»، رهبر حزب «النهضه» تونس به مردم و دولت ترکيه به خاطر برگزاري موفقيت آميز انتخابات پارلماني زود هنگام در اين کشور و پيروزي حزب عدالت و توسعه تبريک گفت. «شهباز شريف»، سروزير ايالت پنجاب پاکستان نيز در پيامي پيروزي حزب عدالت و توسعه را در انتخابات ترکيه به «رجب طيب اردوغان» و «احمد داووداوغلو» تبريک گفت. از سويي، چند گروه هاي تروريستي سوريه از جمله «احرار الشام»، «جيش الاسلام» و «ارتش آزاد» با صدور بيانيهاي، پيروزي حزب «عدالت و توسعه» در انتخابات پارلماني ترکيه را به «رجب طيب اردوغان» رئيسجمهوري اين کشور تبريک گفتند.
از ديگر سو، نشريه آلماني اشپيگل، انتخابات در ترکيه را زمينه ساز نقض دموکراسي در اين کشور و تداوم بحران دانست. اشپيگل در گزارشي با عنوان «پيروزي خونين» درباره انتخابات ترکيه نوشت، دولت ترکيه در کشور تخم بحران را کاشت، به خشونت متوسل شد، منتقدان را ساکت کرد و اکنون پاداش کارهاي خود را هم گرفت. روزنامه انگليسي گاردين نيز با اشاره به سياست رئيسجمهوري ترکيه در ايجاد ترس در جامعه ترکيه و ناامن کردن آن، مسئله مذکور را علت پيروزي حزب «عدالت و توسعه» در انتخابات پارلماني اخير دانست.
در خبري ديگر، پليس ترکيه به سوي يک فرد مظنون که به دستور ايست توجه نکرده بود، مقابل کاخ رياستجمهوري در استانبول تيراندازي کرد. بر اساس اين گزارش، فرد مذکور زخمي شد و يک خودروي امداد رسان او را به بيمارستان انتقال داد.
از ديگر سو، گروه تروريستي داعش با انتشار فايلي ويدئويي مسئوليت قتل دو فعال سوري را که اجسادشان روز جمعه در جنوب ترکيه پيدا شد، برعهده گرفت و اعلام کرد، اين افراد را به اتهام توطئه عليه داعش اعدام کرده است.
کارشناس علوم سیاسی